Vatandaşlık soru ve cevap şeklinde özet

ÜNİTE I DEVLET, DEMOKRASİ, ANAYASA, VATANDAŞLIK HAKLARI VE SORUMLULUKLARI A – KAVRAMLAR

1-DEVLET NEDİR?

Bir vatan üzerinde yaşayan insan topluluğunun beraber ve bir düzen içerisinde yaşamak amacıyla kurduğu örgütlenmeye devlet denir.

2-Devleti Meydana Getiren Unsurlar NELERDİR?

Vatan, millet ve egemen kuvvettir.

3-Devletin temel amacı nedir?

Türk ulusunun bağımsızlığını,bütünlüğünü korumak.-Cumhuriyet ve

demokrasiyi korumak.-Toplumun huzur ve refahını sağlamak.-Kişilerin temel hak ve

özgürlüklerini korumak.-Vatandaşların maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli koşulları

hazırlamak

 4-Devlet görevlerini   hangi  organlar eliyle yerine getirmektedir?

Devlet görevlerini; yasama, yürütme ve yargı organlarıyla yerine getirmektedir.

5-Devletin vatandaşa karşı görevleri nelerdir?

Ülkenin bütünlüğünü ve bağımsızlığını  korumak

Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini sağlamak

İnsanların maddi ve manevi  varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaktır.

6-Hangi   hakkımız   olmadığı   sürece   diğer hakların bir önemi yoktur?

Yaşam hakkımız elimizden alındığı takdirde diğer haklar kendiliğinden yok olur.

7-DEVLET ÇEŞTLERİ NELERDİR?

Oligarşık devlet-Monarşık devlet-Teokratik devlet- Demokratik Devlet

8-EGEMENLİĞİN TEK BİR KİŞİDE OLDUĞU DEVLETLER NASIL DEVLETLERDİR?

Monarşık devletler

9-TANRI BUYRUKLARI VE DİN KURALLARINA GÖRE YÖNETİLEN DEVLETLERE NE AD VERİLİR?

Teokratik devlet

10- Demokrasi  NEYE DENİR?

Halkın kendisini yönetecek kişileri kendi iradesiyle seçtiği yönetim biçimidir.

 Demokrasi :Halkın halk için halk tarafından yönetilmesidir. Kısaca halkın kendi kendini yönetmesidir.

11-Demokrasinin Temel İlkeleri NELERDİR?

 Milli egemenlik, Hürriyet, Eşitlik, Siyasi partiler

Milli Egemenlik:Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olması

Hürriyet ve Eşitlik: Hürriyet; başkalarına zarar vermeden her şeyi yapmak,

Eşitlik; Hiçbir ayrım yapılmaksızın herkesin kanun önünde aynı haklara sahip olması

Siyasi Partiler: Ülke sorunlarının çözüm yollarını paylaşan kişilerin siyasi bir parti kurabilmeleridir.

12- Uygulanış şekli bakımından demokrası kaça ayrılır?

DOĞRUDAN DEMOKRASI:Halkın egemenliğini aracısız kullanmasıdır.

YARI DOĞRUDAN DEMOKRASI:Halk, seçimle kendi yöneticilerini seçer.Seçilen yöneticiler zaman zaman  bazı konularda halka danışırlar örnek:Refarandum

TEMSİLİ DEMOKRASİ:Egemenliğin kullanılması,millet  tarafından,genel oyla seçilen temsilcilere belirliBir süre için devredilmesidir.

13-Milletvekili kimdir? T.B.M.M. kaç milletve­kili vardır?

Millet tarafından seçilip millet adına görev yapan kişidir. Başka bir deyişle millet egemenliğini halk adına kullanır. T.B.M.M. de 550 milletvekili görev yapar.

14-Demokrasilerde   hürriyet   kaça      ayrılır?

Demokrasilerde hürriyet ikiye ayrılır:

Kamu hürriyetleri: insanların insanca yaşa­yabilmesi için sağlanan hürriyetlerdir.

Siyasî hürriyetler: Seçme, seçilme, parti kurma, siyasî faaliyetlerde bulunma hakkıdır.

15-Hürriyet ne anlama gelir örneklerle açıklayınız

Hürriyet; kişilerin kendi hak ve hürriyetlerini başkalarına zarar vermeden kullanabilme özgürlüğüdür. Ör: Herkesin müzik dinleme özgürlüğü vardır ama gece yarısı müziğin sesini açarak başkalarını rahatsız etmeye hakkı yoktur.

16-Demokrasi neden önemlidir?

Demokrasi, insan onuruna yakışan bir yönetim biçimidir. İnsanın düşünüp üretebilmesine imkân sağlar. Dolayısıyla gelişmeye, ilerlemeye açık bir sistemdir.

17-Türkiye'de uygulanan demokrasi çeşidini açıklayınız.

Ülkemizde temsili demokrasi uygulanmakta­dır. Halk kendi seçtiği temsilciler tarafından yöne­tilmektedir.

18-Siyasi partiler niçin   kurulur? Cumhuriyet döneminde kurulan ilk siyasi parti hangi­sidir?

Demokratik yönetimlerde aynı düşünceleri taşıyan kişiler ayrı ayrı gruplar oluşturarak siyasi partileri oluştururlar. Bizde de Kurtuluş Savaşı'ndan sonra T.B.M.M.'nde gruplaşmalar oluşunca Mustafa Kemal artık siyasî partilerin kurulma za­manı geldiğine inanarak kendisi öncülük etmiş ve Cumhuriyet Halk Fırkasını kurmuştur.

19-Mustafa Kemal döneminde çok partili ha­yata geçiş denemeleri niçin başarısız ol­muştur? Ne zaman çok partili hayata ge­çilmiştir?

Mustafa Kemal döneminde kurulan Terrakiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası amaçlarından sapıp Mustafa Kemal ve kurduğu Cumhuriyete karşı tehlikeli olmaya başlayınca kapatılmışlardır. 1945 yılında çok partili hayata geçilmiştir.

20-Demokrasi ile monarşi (tek kişi yönetimi) yönetimini karşılaştırınız.

Monarşi yönetiminde (Osmanlı İmparatorluğu’nda olduğu gibi) insanlar özgür ve eşit değildir, Yöneticiler seçimle iktidara gelmez, egemenlik bir kişiye aittir. O ne isterse o olur. Yetkileri sınırsız­dır. Oysa demokraside, insanlar özgür ve kanun önünde eşittir. Yöneticiler vatandaşların oyuyla başa geçer, egemenlik millete aittir. Anayasaya bağlı olarak devlet yönetilir.

21-Cumhuriyet döneminde ilk kurulan siyasi parti  hangisidir?

Kurulan ilk parti Halk Fırkası(Partisi) olmuştur.

22-Demokrasilerde özgürlüklerin sınırı nereye kadardır?

Bir başkasının özgürlüğünün başladığı yerde biter.

23-DEMOKRASİLERDE EGEMENLİĞİN KAYNAĞI NEDİR?

Halk tır.

24-ÖZGÜRLÜK KAVRAMININ TANIMINI YAPINIZ?

İnsanın istediği her şeyi başkasına zarar vermeden yapabilmesidir.

25- Sizce demokrasi nerelerde öğrenilebilir?

Bizler yurttaş olarak hak ve görevlerimizi iyi bilip ona göre davranmalıyız bu hak ve görevlerimizi ancak eğitim yoluyla kazanılabilir.Demokrasi eğitimi ailede başlar.Ör:Ailede bir karar alınırken ortak kararlar alınmalıdır.Demokrasi eğitiminin devamı okulda kazanılır ve yaşamda uygulama fırsatı bulunur. Ör:sınıfta başkan seçimi ve eğitsel kol seçimleri demokrasi örnekleridir.Demokrasi, iyi  eğitilmiş bilinçli bireyler ister. Çünkü demokrasi hoşgörü,sabır ve anlayış ister ve bireylerin bu iyi davranışları kazanmasıda eğitimle olur.

26- Demokrasilerde   hangi   hürriyetlerde   sı­nırlama yoktur?

Düşünce ve kanaat hürriyeti, din ve vicdan hürriyetinde sınırlama yoktur.

27-HALKIN  YÖNETİME KATILARAK DEĞİLDE,SEÇTİĞİ KİŞİLERİ MECLİSE GÖNDEREREK KENDİSİNİ TEMSİL ETTİRMESİ HANGİ ÇEŞİT  DEMOKRASİDİR?

Temsili demokrasi

28- Vatandaşlarımızın hak ve hürriyetleri ne ile güvence altına alınmıştır?

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasası ile gü­vence altına alınmıştır.

29- Ülkemizde  hangi tür seçim sistemi uygulanmaktadır?

Genel oy prensibine dayalı--- kapalı oy ---Açık sayım

30-AnayasA NEYE DENİR?

Devletin yönetim şeklini kişilerin haklarını ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri belirten en genel hukuk kurallarıdır.

Anayasa: Bir devletin işleyişini, vatandaşın temel hak ve özgürlüklerini belirten temel kanundur.

31-TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASALARI HANGİLERİDİR?

-1921 Anayasası (Teşkilât-ı Esâsiye)

-1924 Anayasası

-1961 Anayasası

-1982 Anayasası

32-Anayasamızın dayandığı temel ilkeler ne­lerdir?

Anayasamızın dayandığı temel ilkelerden biri Atatürk milliyetçiliğine diğeri ise Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlılıktır

33-Yeni bir anayasa hangi sebepler sonucu hazırlanır?

Mevcut anayasa toplumun ihtiyaçlarını karşılayamaz., toplumda huzuru sağlayamaz ise yeni bir anayasa hazırlanır.

34-Anayasanın diğer yasalardan farklar nelerdir?

1.Anayasanın değiştirilmesi referandum (halk oylaması) ile mümkündür.Diğer kanunlar ise TBMM tarafından hazırlanır.

2.Anayasa temel kanun olduğu için diğer yasalar ona aykırı olamaz.

3.Diğer yasalar anayasanın ayrıntılarıdır.

35-Anayasanın değiştirilmez hükümleri hangileridir?

Madde 1-Devletin şekli

Madde 2-Cumhuriyetin nitelikleri

Madde 3-Bölünmez bütünlüğü, dili, bayrağı, başkenti, millî marşı.

1.madde:  Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir. 

2.madde:Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı,demokratik,laik ve sosyal bir hukuk devletidir.

3.madde:Türkiye Devletinin;

Dili Türkçedir.

Bayrağı beyaz ay yıldızlı al bayraktır.

Marşı İstiklal marşıdır.

Başkenti Ankaradır.   

36-EN SON ANAYASAMIZ KAÇ YILINDA KABUL EDİLMİŞTİR?

7 kasım 1982

37-Vatandaş KİME DENİR?

 Aynı topraklar üzerinde yaşayan ve aynı devlete vatandaşlık bağı ile bağlı olan kişilerdir.

38-VATANDAŞ OLMA HAK VE SORUMLULUKLARI NELERDİR?

Seçme ve seçilme hakları

Vergi vermek

Kanun ve kurallara uymak

Askerlik yapmamak

39-Kamu  NEYE DENİR?

Bir ülkede yaşayan insanların tümüdür.

40-Kamuoyu NEYE DENİR?

 Her hangi bir konu üzerinde halkın benimsediği genel düşünce ve ortak kanaattir.

41-Kamuoyunu oluşturan etkenler NELERDİR?

İletişim araçları (Radyo, televizyon, bilgisayar, internet, telefon, faks, elektronik posta / e-mail), gazete, dergi, kitap gibi yayınlar, sivil toplum örgütleri (vakıflar, dernekler vb.)

42-Kamuoyunun yararları nelerdir?

1.Demokratik toplumların varlıklarını sürdürmesini sağlar.Toplumu ilgilendiren meselelerle ilgili olarak çok sesli bir ortam oluşturur ve halkın düşüncelerinin yöneticilerce duyulması sağlar.

2.Dayanışma oluşturarak halkın sorunlarının birlik beraberlik içinde çözümünü sağlar.

3.Toplumun ihtiyaçlarını karşılar.

4.Bazı meseleler ortaya çıkmadan veya büyümeden çözüme kavuşturulur.

43-Kamuoyunun oluşmasında demokrasinin önemi nedir?

Demokrasi hür düşünce ortamını oluşturur. Bu insanların düşüncelerini ifade edebilmeleri demektir. Kamuoyu da bu çok seslilik sonucu oluşur.

44-Kamuoyunun toplumdaki yeri ve önemi nedir?

Demokratik toplumlarda egemen olan halktır.Halkın her alandaki düşünceleri önemlidir.Kamuoyu yöneticileri toplum meseleleri üzerinde duyarlı yapar.Ülkenin pek çok sorunu oluşturulan kamuoyu sonucunda halledilir.

45-Atatürk, Kurtuluş Savaşı’nda Türk milletinin ve dünya kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla neler yapmıştır?

Anadolu Ajansı’nı kurdurmuş, Hâkimiyet-i Millîye Gazetesi’ni açtırmıştır.

46-Sivil Toplum ÖrgütÜ NEYE DENİR?

 Devletin müdahalesi dışında kalmış ve bireylerin kendi kendilerini yönlendirebildikleri demokratik bir yapıdır.  Sendika, vakıf, dernek gibi.

B-TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ’NİN YÖNETİM YAPISI

1-Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yönetim yapısı  KAÇA AYRILIR?

Üçe ayrılır.Merkezi yönetim-İl yönetimi- Yerel yönetimler

2-MERKEZİ YÖNETİMİN BAŞINDA KİM BULUNUR?

Merkezî yönetimin başında Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu vardır.  Bakanlar Kurulu, başbakan ve bakanlardan meydana gelir.

3- Cumhurbaşkanı SEÇİLEBİLME ŞARTLARI NELERDİR?

Devletin başıdır.  Türkiye Cumhuriyeti’ni ve milleti temsil eder.  Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak, yüksek öğrenim yapmış olmak, TBMM üyesi ya da milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip olmak gibi şartlar gereklidir. Cumhurbaşkanı, meclis tarafından üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun oylarıyla seçilir.

4-CumhurbaşkanıNIN GÖREVLERİ NELERDİR?

Görevleri:  Yurt içinde ve dışında devleti temsil etmek, yasaları yayınlatmak, yüksek dereceli memurları atamak, uluslararası antlaşmaları  onaylamak, yasaları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermek.

5-CUMHURBAŞKANI ÜLKEDEN AYRILDIĞINDA CUMHURBAŞKANININ GÖREVLERİNE KİM VEKALET EDER?

Meclis Başkanı

6- Başbakan ve Bakanlar Kurulu ÜYELERİ KİM TARAFINDAN ATANIR?

Başbakan,TBMM üyeleri arasından Cumhurbaşkanınca atanır.  Bakanlar Kurulu üyeleri, başbakan tarafından seçilir ve cumhurbaşkanınca atanır.  Meclis dışından da bakan seçilebilir.

7-BAŞBAKANIN GÖREVLERİ NELERDİR?

Başbakan, bakanlıklar arasında iş birliğini sağlar.  Hükümetin genel programının uygulanmasından o sorumludur. 

Devletin önemli işleri, Bakanlar Kurulunda görüşülerek karara bağlanır.

8-Merkezdeki Yardımcı Kuruluşlar HANGİLERİDİR?

Milli Güvenlik Kurulu- Devlet Planlama Teşkilatı- Danıştay- Sayıştay

9-Milli Güvenlik Kurulu ÜYELERİ KİMLERDEN OLUŞUR?

Cumhurbaşkanının başkanlığında,Başbakan,Milli Savunma Bakanı ,İçişler Bakanı-Dışişleri bakanı-Genelkurmay başkanı-Kara kuvvetleri komutanı -Deniz kuvvetleri Komutanı -Hava kuvvetleri komutanı-Jandarma Genel komutanı

10-MİLLİ GÜVENLİK KURULUNUN GÖREVLERİNİ YAZINIZ?

devletin milli güvenlik siyasetinin tayini tespiti ve uygulanması ile ilgili kararların alınması ve gerekli koordinasyonun sağlanması konusundaki görüşlerini bakanlar kuruluna bildirir. Bu kararlar da bakanlar kurulunca öncelikli olarak ele alınır.

11-Devlet Planlama Teşkilatının görevleri nelerdir?

 Ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma konularının planlanmasında hükümete yardımcı olan, danışmanlık yapan, plan ve program hazırlayan başbakanlığa bağlı bir kuruluştur.

12-Danıştay  görevleri nelerdir?

En yüksek idârî mahkeme, danışma ve inceleme organıdır.  Bağımsız bir kuruluştur.

13-Sayıştay  görevleri nelerdir?

Devletin gelir ve giderlerini, TBMM adına denetleyen, yargı yetkisi de bulunan kuruluştur.

14-EN YÜKSEK YÖNETSEL MAHKEME HANGİSİDİR?

Danıştay

15-DANIŞTAY VE SAYIŞTAY ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

Danıştay bir anayasa kurumudur . en yüksek yönetsel mahkemedir. Sayıştay ise anayasa ile öngörülmüş mali bir denetim organıdır.

16-YÜRÜTME, YASAMA VE YARGI GÖREVLERİ ANAYASAMIZA GÖRE HANGİ KURULUŞLARA VERİLMİŞTİR?

Yürütme-Hükümete, Yasama-Meclise, Yargı-Bağımsız mahkemelere

17-YASAMA ORGANININ ÇIKARDIĞI KANUNLARI ANAYASAYA UYGUNLUK BAKIMINDAN HANGİ KURULUŞ DENETLEYEBİLİR?

Anayasa Mahkemesi

İL YÖNETİMİ: İl yönetimi ;merkezi yönetime bağlı illerle bu illere bağlı ilçeler,ilçelere bağlı bucak ve köylerden oluşur.  Ayrıca ,nüfusu köyden fazla ,ilçeden az belediye yönetimi bulunan ve “Belde” adını alan yönetim birimleri bulunur.

18-İL YÖNETİMİNİN BAŞINDA KİM BULUNUR?

Her ilin başında hükümetin atadığı bir vali vardır.  

19-VALİNİN GÖREVLERİNİ YAZINIZ?

vali il sınırları içerisinde yasaları ve hükümet emirlerini uygular, il merkezi yönetimi içinde yer alan kuruluşlar arsında işbirliğini sağlar.

20-İLÇE YÖNETİMİNİN BAŞINDA KİM BULUNUR?                                                

Her ilçenin başında  hükümetin atadığı bir kaymakam vardır.

21-BUCAK YÖNETİMİNİN BAŞINDA KİM BULUNUR?                                         

Bucakların başında ise hükümetin atadığı bir bucak müdürü vardır

22-KÖY YÖNETİMİNİN BAŞINDA KİM BULUNUR?.

Köylerin başında köylülerin seçtiği ve kaymakama bağlı olan muhtar görev yapar.

23-İLDE VALİYE BAĞLI OLAN BİRİMLER  HANGİLERİDİR?

Özel Kalem Müdürlüğü

İl Milli Eğitim Müdürlüğü

İl Emniyet Müdürlüğü

İl Jandarma Komutanlığı

il Sağlık Müdürlüğü

İl Nüfus Müdürlüğü

İl Kültür Müdürlüğü

İl Tarım Müdürlüğü

İl Turizm Müdürlüğü

İl Bayındırlık Müdürlüğü

İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü

İl Defterdarlığı

İl Veteriner Müdürlüğü

İlde mahkemeler ,savcılıklar ve askerlik şubeleri de bulunur fakat,  bunlar valiliğe bağlı değildir. İllerde il yönetim kurulu, ilçelerde ilçe yönetim kurulu vardır. Bucaklarda bucak meclisi vardır.

24-KAÇ TÜRLÜ yerel yönetim vardır?

İl Özel Yönetimi

Belediye Yönetimi

Köy Yönetimi

25-İL ÖZEL YÖNETİMİNİN BAŞLICA ORGANLARI NELERDİR?

1. Vali   2. İl Genel Meclisi  3. İl Daimi Encümeni

26-BELEDİYE YÖNETİMİNİN BAŞLICA ORGANLARI NELERDİR?

1.   Belediye başkanı:5 yılda bir halk tarafından seçilirler.

2. Belediye meclisi:Belediyenin genel karar organıdır. Üyeleri o yörenin halkı tarafından seçilir. Üye sayısı yörenin büyüklüğüne göre çoğalır. Belediye meclisine, belediye başkanı başkanlık eder.

3. Belediye encümeni: Belediyenin ikinci karar organıdır. Yazı işleri, hesap işleri, sağlık işleri,fen işleri,veteriner,teftiş kurulu müdürleri gibi yöneticiler belediye başkanının başkanlığında toplanır.

        Önemli kararları belediye meclisi alır. Bu kararlar doğrultusunda işleri belediye encümeni yürütür. Belediyelerin bütçeleri, vali ya da kaymakam tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

27-BELEDİYELERİN GÖREVLERİ  NELERDİR?

Gıda maddelerinin sağlık koşullarına uygun olarak üretilip üretilmediğini denetler.

Ekonomik alanda denetleme ve fiyat tespiti yapar.

İş ruhsatları ve bina yapım belgeleri verir.

Su işleriyle ve ısınmayla ilgilenir.       

28- KÖY YÖNETİMİ: Köy kanununa göre , köyler oluşturulur. Köy kurma yetkisi iç işleri bakanlığına verilmiştir. Köyler 442 sayılı Köy kanunu ile yönetilir. Köy tüzel kişiliğinin organları; muhtar, köy ihtiyar heyeti ve köy derneğidir. Muhtar köyde hem yerel yönetimin hem de özel yönetimin başıdır. Köy ilköğretim okulu müdürü ve köy imamı köy ihtiyar heyetinin doğal üyeleridir.  Diğer üyeler 5 yılda bir seçilen üyelerdir bunlara aza da denir. Köy yönetiminin geliri köylünün gelir durumuna göre alınan salma adındaki vergidir.  Köy halkı bazı işleri ortaklaşa çalışarak yaparlar buna imece denir. 

29-İL YÖNETİMİ KAÇ BÖLÜMDEN OLUŞUR?

Vali,İlyönetim başkanları, İl idare kurulu

30-YEREL YÖNETİM KURULUŞLARI HANGİLERİDİR?

İl özel idare, Belediye yönetimi ve Köy yönetimi’dir.

31-VATANDAŞ KİMDİR?

Vatandaş :Belli bir vatan parçasında yaşayan ve yaşadığı ülkeye vatandaşlık bağı ile bağlı ve hak ve sorumlulukları olan kimselere vatandaş denir.

32-Vatandaşlık Hakları NEYE DENİR?

 Kişilerin toplumla ilişkilerinden doğan haklara denir.

33-Vatandaşlık Hakları NELERDİR?

 Üç gruptur. sosyal haklar, ekonomik haklar, siyasal haklar

34-SOSYAL HAKLAR NELERDİR?

 Toplum yaşamında herkese insanlık onuruna yaraşır bir yaşam düzeyi,sağlamayı amaçlayan haklardır.  Sosyal haklardan başlıcaları;

Ailenin korunması,

Eğitim ve öğrenim hakkı,

Sağlık, çevre ve konut hakkı,

Soysak güvenlik hakkı

Sanat ve sanatçının korunma hakkı

gençliğin korunması ve sporun desteklenmesi,

 tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması gibi haklardır .

35-Bir Ülkede Sosyal Haklar Eşitlikle Korunmadığında HANGİ

Yorum Yaz