Çok ayrıntılı inkilap tarihi kpss adayları için son derece fayad

I.MEŞRUTİYET                                                                TARİH ÖĞRETMENİ SÜLEYMAN AKCAN

1876 yılında ilan edildi. Kanun-i Esasi denilen bir anaysa uygulamaya konuldu ve meclis açıldı.

VURGU:

“Anayasa ve Meclis” tir.

ÇIKARIM:

         Hukuk devleti ilkesinin benimsendiği,

         Padişah yetkilerinin kısıtlandığı,

         Demokratikleşme olduğu,

         Halkın yönetime katıldığı

MEBUSAN MECLİSİ

* Bu meclise; birden çok milletin temsilcisi katılmıştır.

 

Bu durum:

         Azınlıklara da egemenlik haklarını kullanma yetkisinin verildiğinin,

         Demokrasi yolunda bir adım atıldığının kanıtıdır

KANUN-İ ESASİ’ye göre PADİŞAH’a

  I. Meclisi kapatma,

 II. Kişileri sürgün etme,

III. Çıkacak yasaları, daha meclise gitmeden denetleme,

yetkileri verilmiştir.

BU DURUM;

         Halk iradesinin gerçekleşmesini engellemiştir,

         Hukuk devletine aykırı bir durumdur,

         Padişaha mutlak egemenlik tanınmıştır,

         Meclis üstünlüğüne yer verilmemiştir.

II. MEŞRUTİYET

1908 yılında ilan edildi. Buna göre;

         Padişahtan meclisi kapatma yetkisi alındı,

         Padişahtan sürgün etme yetkisi alındı,

         Hükümet meclise karşı sorumlu olacaktı,

         Yasa teklifi için padişahtan onay alınmasına son verildi.

BU DURUM;

*** Meclis üstünlüğüne dayalı demokratik bir sisteme geçildiğinin kanıtıdır. 

31 MART VAKASI(OLAYI),13 NİSAN 1909:

Ø   II.Meşrutiyet'le birlikte İttihat ve Terakki Partisinin karşısına " Ahrar " partisi kurulmuştu.Parti Meşrutiyet rejimine karşı tavır izlemekteydi.Sonuçta İstanbul'da 31 Mart Olayı (13 Nisan 1909 ) dediğimiz ayaklanma çıktı.

Ø  Önemi : Osmanlı Devletinde rejime karşı çıkan ilk ayaklanmadır.

Ø  Bu ayaklanmayı merkezi Selanikte bulunan "Hareket ordusu" bastırdı.Ordunun komutanı Mahmut Şevket Paşa, Kolağası

Ø  ( Kurmay başkanı) M.Kemal’di.

Ø  SONUÇLARI

Ø  Hareket ordusu isyanı bastırdı,İstanbul'da düzen yeniden sağlandı.II.Abdülhamit ayaklanmayı bastırmadığı, hatta ayaklanmada rolü olduğu gerekçesiyle tahttan indirilerek yerine V.Mehmet Reşad tahta geçirildi.

Ø  Anayasa'da bazı demokratik değişiklikler yapılarak,Padişahın yetkileri sınırlandırıldı.Karışıklıklar tam olarak önlenemedi

Ø  Osmanlı Devletinin iç karışıklıklarından yararlanan Avusturya Bosna-Hersek'i kendi sınırları içine aldı. Bulgar Beyliği 1908 de bağımsızlığını ilan etti. Girit'te ayaklanma çıktı.

 

TRABLUSGARP SAVAŞI(1911-1912):

Ø  Nedenleri:

Ø  Ulusal (Siyasi) birliğini geç tamamlayan İtalya’nın sömürge arayışı içinde olması. (Temel neden)

Ø  İtalya’nın, Habeşistan yenilgisinin acısını çıkarmak istemesi.

Ø  Büyük devletlerin (Düvel-i muazzama) sus payı verircesine İtalya’ya destek olması.

Ø  Trablusgarp’ın İtalya’ya coğrafi yakınlığı.

Ø  Osmanlı’nın zayıf durumda olması, Trablusgarp toprağı ile kara bağlantısının olmaması.

 

Ø  Gelişimi:

Ø  Mısır, İngiltere’nin elinde olmasından dolayı karadan yardım gönderilemedi. Ayrıca donanmada yeterli değildi.

Ø  Trablusgarp’a giden Türk subayları başarılı  olunca İtalya zor durumda kaldı ve Akdeniz’e yönelerek 12 adayı işgal etti.

 

Ø  Sonuçları:

Ø  Uşi Antlaşması (18 Ekim 1912):

Ø  Trablusgarp ve Bingazi İtalyanlara bırakıldı.

Ø  12 Ada,  Balkan savaşları başladığı için geçici olarak İtalyanlara bırakıldı.

Ø  İtalya, kapitülasyonların kaldırılmasında Osmanlı Devletine yardımda bulunacak.

Yorum: Trablusgarp savaşı ile Osmanlı, Kuzey Afrika’daki son toprak parçasını da kaybetmiştir. 

 

TRABLUSGARP SAVAŞI,

İtalya’nın hammadde ve pazar arayışı yüzünden çıkmıştır.

 

VURGU:

“hammadde ve pazar arayışı” dır.

 

Bu durum:

Trablusgarp Savaşı’nın bir sömürgecilik savaşı olduğunun kanıtıdır.   

 

TRABLUSGARP SAVAŞI SONUCUNDA;

***Osmanlı, Rodos ve On iki Ada’yı geçici olarak İtalya’nın korumasına bırakmıştır.

 

Bu durum;

Osmanlı Devleti’nin askeri ve siyasi gücünün kalmadığının kanıtıdır.

Topraklarını korumaya çalışması da, bu savaşın yayılmacı ve sömürgeci bir savaş olduğunu gösterir.  

 

 

 

BALKAN SAVAŞLARI(1912-1913):

I.BALKAN SAVAŞI:

Karadağ, Bulgaristan, Sırbistan,Yunanistan  X  OSMANLI

 

Ø  Nedenleri:

  ***  Temel nedenleri :

Ø  Balkan devletlerinin bölge üzerindeki emelleri. (Balkan ittifakı)

Ø  Büyük devletlerin kışkırtmaları. (Rusların Panslavist politikası ve İngiltere’nin Rusları desteklemesi)

Ø  Osmanlı’nın İtalya ile savaş halinde olması ve askeri gücünün zayıflamış olması.

BALKAN SAVAŞI

  I. Yeni kurulan Balkan devletlerinin sınırlarını genişletmek istemeleri,

 II. Rusya’nın, bu küçük balkan devletlerini kullanarak Akdeniz’e açılmak istemesi nedeniyle çıkmıştır.

 

YORUM:

Balkan Savaşları’nın ulusçuluk (milliyetçilik) ve Panslavizm etkisi ile çıktığının kanıtıdır.  

Not: Savaşı başlatan devlet Karadağ, savaşa gerekçe gösterilen ulus Arnavutlar, savaşa katılmayan balkan devleti ise Romanya’dır. En karlı çıkan devlet Bulgaristan’dır.

Ø  Sonuçları:

Ø  Savaştan kısa süre önce askerlerin büyük bir kısmının terhis edilmiş olması ve askerler içerindeki siyaset (particilik) in yayılması Osmanlı ordusunun kısa sürede yenilmesine sebep olacaktır.

Ø  Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti.

Ø  İttihat-Terakki, “Bab-ı Ali Baskını” ile yönetime el koydu.

BAB-I ALİ BASKINI

Bab-ı Ali Baskını ile İttihat Terakki partisindeki bazı subaylar silah kullanarak sadrazam Kamil Paşa’yı istifaya zorladılar.

VURGU:

“Sadrazamın istifaya zorlanması” dır.

 

ÇIKARIM:

         Bab-ı Ali Baskını, bir hükümet darbesidir.

         Yani mevcut düzeni yada rejimi değiştirmeye yönelik değildir.

 

Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913)

Ø  Osmanlı’nın batı sınırı Midye-Enez hattı olacak.

Ø  Arnavutluk ve Adaların geleceğini büyük devletler belirleyecek.

Ø  Yunanistan; Selanik, Güney Makedonya ve Girit’i alacak.

Ø  Bulgaristan; Kavala, Dedeağaç ve bütün Trakya’yı alacak.

Ø  Sırbistan; Orta ve Kuzey Makedonya’yı alacak.

Yorum: Osmanlı kuruluş devrinden bu yana Edirne ve Kırklareli ilk kez elden çıktı. Ege adaları fiilen yitirildi. Arnavutluğun bağımsızlığı ilanı ile Osmanlıcılık fikri geçerliliğini yitirdi.

 

II.BALKAN SAVAŞI (1913):

Romanya, Karadağ, Yunanistan, Sırbistan, Osmanlı (En son katıldı)

X

BULGARİSTAN

 

 

Ø  Nedeni:

Ø  I.Balkan Savaşı’nda Bulgaristan’ın diğerlerine göre daha fazla toprak kazanmış olması.

Ø  Özellikle Makedonya’nın bölüşülmesi meselesi sorun yaratmıştır. (Verimli topraklar)

Ø  Sonuçları:

 

Ø  Bulgaristan yenildi.

Ø  Balkan devletleri kendi aralarında Bükreş Antlaşmasını imzaladılar.

Ø  Osmanlı, Edirne ve Kırklareli’ni geri almıştır.

 

Ø Antlaşmalar:

Ø  Bükreş:    Balkan devletleri (1913)

Ø  İstanbul:  Osmanlı-Bulgaristan (1913)

Ø  Atina:      Osmanlı-Yunan (1913)

Ø  İstanbul:  Osmanlı-Sırp (1914)

 

Balkan Savaşlarının Genel Sonuçları:

Ø  Osmanlı’nın Balkanlardaki egemenliği büyük ölçüde sona erdi.

Ø  Ege adaları elden çıktı.

Ø  Osmanlıcılık yerine Türkçülük gelecek

Ø  İttihat-Terakki iktidara geldi.(Bab-ı Ali)

Ø  Bu günkü Türk-Bulgar sınırı belirlendi.

Ø  Batı Trakya Türkleri sorunu çıktı.

                             

                          I. DÜNYA SAVAŞI

                                (1914-1918)

I. Dünya Savaşının Nedenleri:

         Almanya ile İngiltere arasındaki ekonomik ve siyasi rekabet.(Temel nedendir)

         Milliyetçilik akımının etkisi

         Almanya ile Fransa arasındaki Alsas-Loren sorunu

         Rusya’nın Panslavizm politikası etkisi

         Hızlı silahlanma

         Blokların kurulması (İttifak-İtilaf)

 

 SAVAŞIN BAŞLAMASI

         Avusturya-Macaristan veliahtı Ferdinand’ın Saray-Bosna’yı ziyareti sırasında Sırplı bir genç tarafından öldürülmesi

I.DÜNYA SAVAŞI’NIN TEMEL NEDENİ:

      Almanya ve İngiltere’nin aynı bölgeleri hammadde ve pazar kaynağı olarak kullanmak istemeleri sonucu ortaya çıkan bir savaştır.

VURGU:

“Hammadde ve pazar paylaşımı”

BUNA GÖRE:

I.Dünya Savaşı: Sömürgecilik savaşıdır.

I.Dünya Savaşı: Sanayi Devrimi’nin etkisi ile ortaya çıkmıştır.

 

 

 

 

 

SAVAŞTAKİ BLOKLAR:

 

İTTİFAK DEVLETLERİ                        

         Almanya

         Avusturya-Macaristan

         Bulgaristan

         Osmanlı Devleti

İTİLAF DEVLETLERİ

         İngiltere

         Fransa

         Rusya

         İtalya

         Japonya

         Yunanistan

         Romanya

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !