6.SINIF DEMOKRASİNİN SERÜVENİ ÜNİTESİ DERS NOTU

6.SINIF DEMOKRASİNİN SERÜVENİ ÜNİTESİ

HANGİ YÖNETİM DAHA DEMOKRATİK

 

HÂKİMİYETİN KAYNAĞINA GÖRE YÖNETİM BİÇİMLERİ

Monarşi

Oligarşi

Teokrasi

Cumhuriyet

  Tüm yetkilerin ve güçlerin tek kişide toplanmasıdır.

   Seçim dışı yöntemler kullanılır.

   Yetki, genellikle miras yoluyla (babadan oğula- saltanat) geçer ve tek bir kişide toplanır.

Bu kişi kral,  prens, padişah, çar olabilir

   Bu kişinin emirleri tartışılmaksızın kabul edilir.

   Yasama, yürütme ve yargı yetkileri bu kişinin elindedir. Kimseye hesap vermez.

 Geçmişte monarşi ile yönetilen ülkeler; Roma İmparatorluğu, Rusya, İngiltere Osmanlı Devleti, Fransa.

 Günümüzde ise Suudi Arabistan, Fas, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, İngiltere, İspanya, Hollanda, Japonya monarşik devletlerdir.

   Belli bir sınıfın, grubun ya da küçük bir azınlığın egemenliği ve yönetimi altında tutulan yönetim şeklidir.

   Asiller meclisi vardır. Bu meclis krala yaptırım uygulayabilir.

   Meclisin kararlarına uymayan kral görevden alınabilir

   Kral yetkilerini bu meclisten alır

  Geçmişte oligarşi(aristokrasi) ile yönetilen ülkeler; Eskiçağ’da Roma

Yunanistan

Günümüzde Cezayir, Irak ve Suriye gibi ülkeler oligar­şik devletlerdir

   Bir ülkedeki siyasal yapılanma, devletin yönetim organları tüm siyasal ilişkilerin dinî kurallara göre düzenlenip yürütüldüğü yönetim biçimidir.

  Geçmişte teokrasi ile yönetilen ülkeler; Osmanlı Devleti, Emeviler, Abbasiler.

   Günümüzde İran, Vatikan, İsrail teokratik devletle­re örnek olarak gösterilebilir.

 

   İnsanların eşitliğe, seçme ve seçilme hakkına sahip olduğu yönetim biçimidir.

   Yönetim ve güç halkın kendisinin seçtiği kişilere aittir.

   Yöneticiler millet tarafından belirli süreler için seçilir.

  Kişilerin vazgeçil­mez hak ve hürriyetleri vardır.

   Yasaların üstünlüğü vardır. Buna herkes uymak zorundadır.

   Halk memnun olmadığı yöneticileri seçimle değiştirebi­lir

   Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Fransa,,Kanada demokratik devletlerdir


 

 


DEMOKRASİNİN TEMEL İLKELERİ

 Millî Egemenlik

Ø          Demokraside egemenlik millete aittir. Mil­let bu hakkını temsilcileri (milletvekilleri) aracılı­ğıyla kullanır. Yönetenler, gücünü milletten alır. Hiçbir kimse, zorla iş başına gelemez. Bu esas, anayasamızda şöyle belirtilmiştir: "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir."

 

       Hürriyet ve Eşitlik

Ø          Demokraside, hürriyet ve eşitlik esastır. Hürriyet, başkalarına zarar vermeden her şeyi yapabilmektir. Bütün insanlar hürdür. Herkes, serbestçe düşünür ve düşüncelerini açıklayabilir.

Ø         Eşitlik, hiçbir ayrım olmaksızın herkesin kanun önünde aynı haklara sahip olmasıdır. Hiç kimseye din, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşüncesin­den dolayı farklı işlem yapılamaz.

 

         Siyasi Partiler

Ø          Demokratik yönetimlerde, ülke sorunları­nın çözüm yolları üzerinde aynı düşünceyi payla­şan insanlar bir siyasi parti kurabilirler. Vatan­daşlar, bu siyasi partilerden birine üye olabilirler. Ülkemizde Kurtuluş Savaşı'ndan sonra ilk kuru­lan parti Halk Fırkası'dır. Fırka parti anlamına ge­lir. Cumhuriyetin ilanından sonra partinin adı Cumhuriyet Halk Partisi olmuştur.

Yorum Yaz